Plaatstaal staat bekend om zijn fantastische kookresultaten. Met een plaatstalen pan bak je op hoge temperaturen, krijg je die mooie goudbruine korst en bouw je een natuurlijke antiaanbaklaag op die steeds beter wordt naarmate je de pan vaker gebruikt. Maar er is één belangrijk uitgangspunt: je kookt altijd met een goed ingebrande pan. Zonder die beschermende laag heeft het metaal geen glijvermogen en blijft eten direct plakken.
Eten dat blijft plakken in de pan voelt misschien alsof het zomaar gebeurt, maar er zit altijd een logische oorzaak achter. Ongeacht het materiaal pan draait het om de manier waarop warmte en olie samenwerken. Als die balans klopt, komt je eten moeiteloos los. Is dat niet zo? Dan hecht eten zich juist sneller aan het oppervlak van je pan. Combineer je een pan die nog niet heet genoeg is met te weinig olie en je hebt de perfecte omstandigheden voor plakken.
Tijdens het inbranden krijgt je plaatstalen (of gietijzeren) pan een beschermende laag die het metaal afsluit. Die laag ontstaat wanneer olie op hoge temperatuur uithardt en vormt een glad oppervlak waar eten makkelijk op loskomt. Zonder deze laag bak je direct op het ruwe metaal en blijft vrijwel alles sneller kleven. Met een goed ingebrand oppervlak werkt de pan veel soepeler en wordt hij bij elke kookbeurt alleen maar beter.
Mijn pan is ingebrand en toch plakt het eten: hoe kan dat?
Na het inbranden heeft de pan een eerste beschermlaag, maar die is nog dun en wordt pas beter door regelmatig gebruik. Daardoor kan het in het begin nog gebeuren dat eten hecht aan de pan, zeker bij ingrediënten zoals eieren. Andere factoren die plakken veroorzaken:
- De pan is niet heet genoeg.
- Ingrediënten zijn te vochtig.
- Er wordt te weinig olie gebruikt.
- Je hebt iets met veel zuren gebakken zoals tomaten of wijn.
- De beschermlaag is nog niet dik genoeg en moet verder worden opgebouwd.
- Te ongeduldig zijn. Soms moet je wachten totdat het vlees loskomt.
Dit hoort bij het leerproces van koken met plaatstaal. Hoe vaker je de pan gebruikt, hoe beter de laag wordt en hoe makkelijker alles loslaat.
Zelfs met een goed ingebrande pan vraagt koken in plaatstaal (en gietijzer) om de juiste techniek. Met deze kooktips voorkom je dat eten blijft plakken en haal je het beste uit je pan.
Laat ingrediënten op kamertemperatuur komen
Haal het eten uit de koelkast en laat het op kamertemperatuur komen voordat je begint met koken.
Verwarm de pan rustig
Zet de pan op een lage tot middelhoge stand en laat hem langzaam en gelijkmatig warm worden. Begin nooit direct op de hoogste stand om kromtrekken te voorkomen.
Voeg vet toe aan een warme pan
Voeg boter of olie pas toe als de pan echt warm is. Gebruik je de pan voor het eerst, dan mag je iets royaler zijn met vet.
Zorg dat ingrediënten droog zijn
Zorg ervoor dat het eten zo droog mogelijk is voordat het in de pan gaat. Dep bijvoorbeeld vlees of vis eerst droog met keukenpapier.
Laat het eten met rust in de pan
Leg het eten in de pan en raak het niet meteen aan met een spatel of tang. Geef het de tijd om een korst te vormen.
Heb geduld
Komt het eten niet los? Verlaag dan iets de temperatuur en wacht. Je zult zien dat het eten vanzelf loskomt.
Waarom een beetje geduld je pan steeds beter maakt
Plakken in plaatstaal is geen teken dat je pan niet goed is maar dat hij nog tijd, warmte of olie nodig heeft. Met een goede natuurlijke antiaanbaklaag, de juiste volgorde tijdens het koken en een beetje geduld heb je een pan die moeiteloos loslaat en bij elke maaltijd beter wordt. Want plaatstaal is een materiaal dat met je meegroeit. Geef het aandacht en het betaalt je terug met jarenlang kookplezier.
